Het mysterie van de schijf van Faistos

Al bijna 25 jaar is deze hanger (foto) mijn favoriete sieraad, gekocht tijdens één van mijn eerste vakanties op Aegina. Hij stond symbool voor die onvergetelijke kennismaking met het eiland waar ik jaren later zou gaan wonen.

De hanger is een kopie van de schijf van Faistos (Δίσκος της Φαιστού) en staat aan twee kanten vol met ogenschijnlijk simpele icoontjes.

Doorbraak
De betekenis hiervan is een raadsel waar wetenschappers al jaren zich het hoofd over breken. Dr. Gareth Owens, verbonden aan de universiteit van Kreta, denkt dat hij met z’n team na zes jaar een doorbraak heeft bereikt. De ontcijferde tekst op de schijf lijkt volgens hem te verwijzen naar een gebed, zo verklaarde hij op een TEDX conferentie in Iraklion op Kreta in mei van dit jaar.

De eerste Minoïsche cd-rom
De schijf is genoemd naar Faistos, de Minoïsche nederzetting op Kreta waar deze in 1908 werd gevonden op de plek waar ooit een paleis heeft gestaan. Hij is van klei, heeft een doorsnede van zestien centimeter en er staan in totaal 242 tekens op, waarvan 45 verschillende. De tekens zijn middels stempels in de klei gedrukt. De schijf stamt hoogstwaarschijnlijk uit de zeventiende eeuw voor Christus. Owens noemt hem ook wel de eerste Minoïsche cd-rom.

Hoe te lezen volgens Owens
De tekens zijn gerangschikt in een spiraalvorm en dr. Owens is van mening dat je de spiraal van buiten naar binnen moet lezen. De tekens heeft hij gekoppeld aan klankpatronen en hierdoor is men nu in staat om de tekst hardop te lezen. Aan zijn theorie ligt kennis van de hiëroglyfen, Linair A en Lineair B ten grondslag. De klankpatronen IQEKURJA, IQE en IQEPAJE of IQE-PHA komen vaker voor en verwijzen naar de woorden zwangere moeder of godin, vandaar dat er nu wordt gedacht dat de tekst een gebed is. Naar de volledige betekenis van de tekst moet nog veel onderzoek gedaan worden, negentig procent van de schijf is nu leesbaar.

Wie heeft gelijk
Dr. Owens en zijn team zijn niet de enigen die zich bezighouden met het ontcijferen van dit mysterie. Ing. Petr Kovar, claimt al sinds 2003 dat hij de disc kan lezen. Hij is van mening dat de disc van binnen naar buiten gelezen moet worden en beweert dat de tekens van Slavische afkomst zijn. Hoe hij het precies heeft ontcijferd kun je hier lezen. Volgens Kovar is de tekst geschreven door een ‘geletterde’ jonge slavin die gevangen zat en overgeleverd was aan de lusten van de mannen in het paleis.

Ooit zekerheid
Zullen we ooit zeker weten wat er op de schijf staat? Zou de schijf van Faistos niet gewoon een symbool zijn voor het mysterie dat Griekenland heet? Een land dat zich moeilijk in een hokje laat stoppen en zich niet gemakkelijk laat vatten. Misschien is het daarom ook wel dat ik mijn eigen schijfje van Faistos zo graag draag!

Lizzy Koster