Als je leven in het ‘verkeerde land’ is begonnen

Een gratis service op ons eiland zijn de lessen Grieks voor buitenlanders. Twee keer per week wordt er anderhalf uur les gegeven. Er heerst een gemotiveerde sfeer, omdat zowel leerlingen als leraren op vrijwillige basis samenkomen. 

Dit jaar is het alweer het vijfde jaar dat ik de lessen volg. Ik zit in een klein groepje met vijf vrouwen en een  man, afkomstig uit de Oekraïne, Rusland, Albanië, Duitsland en Italië. Hun levensverhalen zijn interessant, divers en vaak ook heel hard.

Levenslessen
De taallessen zijn eigenlijk levenslessen geworden. Niet alleen leren we over de Griekse taal, geschiedenis en cultuur, maar is er ook veel ruimte voor het uitwisselen van verhalen. Voor mij een directe confrontatie met de harde werkelijkheid van discriminatie en onmogelijkheden waar ‘buitenlanders’ – voornamelijk afkomstig uit landen buiten Europa – tegenaan lopen in Griekenland.

De verblijfsvergunning
Het verkrijgen van een verblijfsvergunning is een regelrecht drama waarbij men in de meeste gevallen ook nog afhankelijk is van de ‘zin’ van een ambtenaar die hun zaak moet behandelen. Daarnaast zijn vergunningen niet gratis en garanderen eigenlijk alleen dat je mag blijven voor de duur van je vergunning. Ook al wonen vele Albanezen al meer dan vijftien jaar op Aegina, hun toekomst blijft onzeker. Tot een paar jaar geleden werkten de meeste Albanezen in de bouw, maar op dit moment wordt er bijna niks meer gebouwd. Albanezen zijn specialisten in het bouwen van stenen huizen en muren, ze werken hard, zijn goedkoop en klagen niet. Maar geen werk betekent hier geen stempeltjes, en als je niet genoeg stempeltjes hebt, komt de verlenging van je vergunning in gevaar. En zonder vergunning, geen verzekering en mag je niet blijven. Een grote groep is teruggekeerd naar Albanië, maar er is ook een grote groep die hier nu hun eigen huis heeft staan. Hun kinderen zijn in Griekenland geboren en hebben slechts enkele keren hun ‘vaderland’ bezocht. Deze kinderen krijgen geen financiële steun als ze na de middelbare school verder willen leren, ook al hebben ze een verblijfsvergunning. Albanezen worden voornamelijk gezien als tweederangs burgers zonder cultuur. Voor de meesten is Grieks hun eerste taal en wordt er thuis gewoon Grieks gesproken. Volgens Nederlandse begrippen zijn ze helemaal ingeburgerd, maar wat heeft het ze gebracht? Nu zitten de meeste Grieken op dit moment ook in een moeilijke en vaak uitzichtloze situatie. Maar het leven in onzekerheid of je ergens wel mag blijven, en de ongelijke behandeling, maakt de situatie voor de Albanezen nog net even erger.

Griekse gastvrijheid
Als gevolg van haar geografische ligging wordt Griekenland overspoeld met asielzoekers uit Afrika, het Midden-Oosten en Azië. Een kleine groep kon tot een paar jaar geleden zichzelf nog redden door illegaal te werken in de landbouw, maar sinds de huidige economische crises is er geen werk meer, voor niemand! Het land heeft geen geld om te vluchtelingen op te vangen, kan de hoeveelheid asielaanvragen niet aan en er is geen geld om mensen die met vluchtelingen werken op te leiden. Zij die aankomen met kleine bootjes worden verwelkomd door een grenspolitie die het niet zo nauw neemt met de mensenrechten. De ‘operatie Xenios Zeus’ heeft er voor gezorgd dat ‘buitenlanders’ om de haverklap worden opgepakt. Ze worden beledigd en fysiek mishandeld. Degenen zonder papieren kunnen zelfs maandenlang vastgezet worden. De discriminatie en haat tegen buitenlanders zijn enorm toegenomen.

Weg van hier
Op straat, met name in Athene, leven vluchtelingen onder erbarmelijke omstandigheden. Bij het kantoor waar asiel moet worden aangevraagd, staan lange rijen en geldt het recht van de sterkste. Zicht op een verblijfsvergunning is er niet. Deze groep zonder geld en werk kan eigenlijk geen kant op, omdat teruggaan ook geen optie meer is. Een beter leven in landen zoals Duitsland lonkt, maar zonder papieren kom je niet ver! Echter tegen betaling van een bedrag rond de 1500 euro zijn er ‘Griekse gidsen’ die je de grens overbrengen naar het buurland Macedonië. Via Servië en Hongarije hopen de vluchtelingen dan uiteindelijk Duitsland te bereiken. Zo wordt er ook nog lekker verdiend aan het leed van anderen.

In deze video zie je het verslag van de Griekse fotojournalist Giorgos Moutafis die samen met een groep vluchtelingen de grens overgaat. Opvallend is, dat er in het gebied rond de Griekse grensovergang in geen velden of wegen politie te vinden is. Geen wonder, er wordt immers dik voor betaald… Hoopvol vertrekken ze, maar buiten Griekenland worden ze gewoon weer opgepakt en teruggestuurd naar het land waar ze hun wandeltocht begonnen. Terug bij af.

Lizzy Koster